Retinopatia wcześniaków

Dla pacjenta

Retinopatia wcześniaków jest schorzeniem polegającym na zaburzeniu prawidłowego rozwoju naczyń siatkówki, co prowadzi do powstania proliferacji włóknisto-naczyniowej w siatkówce i w ciele szklistym a w konsekwencji odwarstwienia siatkówki. Schorzenie to rozwija się tylko u dzieci urodzonych przed czasem oraz z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu płodu (hipotrofią).

Czynniki ryzyka

  1. Niedojrzałość dziecka wynikająca z:
    • wcześniactwa (wiek urodzeniowy poniżej 37 tyg życia płodowego)
    • niskiej masy urodzeniowej (poniżej 2500g)
  2. Tlenoterapia
  3. Zły stan kliniczny dziecka (zamartwica, niski APGAR)

Patogeneza

Do niedawna sądzono, że choroba ta jest wywołana przez nadmierną ilość tlenu podawanego w inkubatorach. Dziś wiemy, że retinopatia wcześniaków jest spowodowana uszkodzeniem niedojrzałych, rozwijających się naczyń przez wolne rodniki tlenowe powstające w siatkówce. Niedojrzałe narządy wcześniaka nie potrafią sobie poradzić z ich usunięciem co powoduje zahamowanie prawidłowego procesu unaczynienia obwodowych części siatkówki. Zahamowany zostaje prawidłowy rozwój oka i pojawia się retinopatia- powstają liczne nieprawidłowe naczynia krwionośne oraz tkanka włóknista która kurcząc się pociąga siatkówkę i powoduje jej odwarstwienie. Do powstania powyższych, zaawansowanych zmian dochodzi tylko u 10-15% dzieci. U pozostałych zmiany chorobowe ulegają samoistnemu zahamowaniu na którymś z etapów rozwoju choroby.

Badanie

Wymagane jest badanie okulistyczne w 4, 8 i 12 tyg życia. W zależności od stopnia zaawansowania retinopatii o konieczności dalszych badań decyduje okulista prowadzący.

Leczenie

Leczenie ROP polega na wykonaniu koagulacji obwodowych, nieunaczynionych obszarów siatkówki gdzie produkowane są czynniki wzrostu powodujące jej rozwój. Do koagulacji stosowana jest niska temperatura (krioterapia) lub lasery. Laseroterapia jest mniej obciążająca dla dziecka choć obie metody są jednakowo skuteczne w zahamowaniu rozwoju choroby. Ze względu na dynamiczny rozwój choroby, właściwy czas wykonania koagulacji laserowej oraz częste powikłania retinopatii każdy wcześniak wymaga stałej obserwacji dna oka przez okulistę mającego doświadczenie w badaniu wcześniaków od początku schorzenia.