Zakrzep żyły środkowej siatkówki CRVO

Dla pacjenta

Niedrożność żył siatkówki (retinal vein occlusion – RVO) jest najczęstszym pierwotnym schorzeniem naczyń siatkówki, a spośród wszystkich naczyniowych chorób siatkówki ustępuje częstością jedynie bardziej rozpowszechnionej retinopatii cukrzycowej.

Obecnie najczęściej stosowanym określeniem łagodnie przebiegających postaci niedrożności jest CRVO „bez niedokrwienia” lub „z zachowanym przepływem”, a dla cięższych postaci używa się terminu „niedokrwienna” lub„bez przepływu”. Częstość występowania CRVO w badaniach populacyjnych waha się od 2 do 8 przypadków/1000 osób/rok i rośnie wraz z wiekiem. CRVO może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyczy populacji między 60. a 70. r.ż. Około 10% chorych ma <50 lat. U 5–11% przypadków CRVO w oku towarzyszącym rozpoznaje się w ciągu 5 lat od pierwszego incydentu.

Czynniki ryzyka

Ogólnoustrojowe czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, takie jak: nadciśnienie tętnicze (32–70% pacjentów z CRVO), choroba niedokrwienna serca (22–50%), hiperlipidemia (30–60%) i cukrzyca (14–34%), rzadziej hiperhomocysteinemia, otyłość, palenie papierosów są związane z rozwojem i wpływają na przebieg CRVO .

Miejscowe czynniki ryzyka

  • Uraz gałki ocznej może poprzedzać wystąpienie CRVO.
  • Jaskra jest najczęściej opisywanym schorzeniem okulistycznym związanym z CRVO.
  • Pozostałe choroby okulistyczne i czynniki mogące przyspieszać wystąpienia CRVO to: malformacje tętniczo-żylne, druzy i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego  i przetoka tętniczo-żylna w okolicy zatoki jamistej.

Objawy

Typowym objawem CRVO jest pogorszenie widzenia, zwykle występujące zaraz po przebudzeniu. Wrażenie zamazanego obrazu może w początkowym okresie ulegać zmniejszeniu, a nawet przemijać w ciągu dnia. Ostrość wzroku pogarsza się stopniowo w ciągu kilku dni do tygodni i dlatego pacjenci z CRVO zgłaszają się do okulisty zwykle po 1–3 tygodniach od wystąpienia objawów. Pozostałe dolegliwości to obecność ciemnych plam w polu widzenia, światłowstręt lub rzadko metamorfopsje ( krzywienie obrazu)

Badania:

Badanie dna oka:

Obraz dna oka w badaniu oftalmoskopowym jest bardzo typowy i często na jego podstawie można ustalić prawidłowe rozpoznanie. Charakteryzujących się występowaniem powierzchownych, płomykowatych lub okrągłych, wybroczynek śródsiatkówkowych, niewielkiego poszerzenia światła żył, przekrwienia i obrzęku tarczy nerwu II, aż do rozlanych krwotoków siatkówkowych, bardzo poszerzonych i krętych ciemnoniebieskich żył z nasilonym obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego. Rzadko pojawia się krwotok do ciała szklistego.

Angiografia fluoresceinowa (AF)

Wynik AF jest najbardziej pomocny w opisie stopnia niedokrwienia (brak fluorescencji łożyska kapilarnego, przedłużony czas przechodzenia kontrastu). Typowym objawem AF jest opóźnienie wypełniania żył kontrastem, co uwidacznia się jako obraz ciemnych żył na jasnym tle naczyniówki podczas wczesnej fazy badania. Nasilony przeciek kontrastu często powoduje maskowanie charakterystycznego dla CME obrazu w AF, jakim jest objaw „płatków kwiatu”.

Istotne rokowniczo są obszary z zamknięciem naczyń włośniczkowych (bez przepływu fluoresceiny), trudne do wykrycia przez pierwsze tygodnie, gdyż często są przesłonięte rozległymi krwotokami siatkówkowymi.

Pole widzenia

Prawie we wszystkich przypadkach występuje mroczek centralny, lecz zmiany w obwodowej części pola pozwalają na różnicowanie typów CRVO. W oczach z niedokrwieniem zwykle występują znaczące ubytki w obwodowym polu widzenia, czego nie opisuje się w postaci bez niedokrwienia.

Optyczna koherentna tomografia siatkówki (OCT)

Wynik OCT jest pomocny w ocenie zmian w plamce towarzyszących CRVO, takich jak obrzęk śródsiatkówkowy, tworzenie się błony nasiatkówkowej czy gromadzenie płynu podsiatkówkowego.